Koty brytyjskie
   British Shorthair

      hodowla
     Agilis Cattus*Pl

Żywienie kota wydaje się być najprostszym z problemów na jakie może się natknąć potencjalny hodowca, a to z powodu dostępności wielkiej ilości naukowo przygotowanych diet i karm. Może to jednak sprawić, że właściciel zacznie lekceważyć fakt, że jedzenie, poza czysto odżywczą funkcją, odgrywa u kota również inną, równie ważną rolę.

Koty, chociaż wraz z psami należą do zwierząt mięsożernych, są nimi dużo bardziej niż psy. Koci organizm, a w tym oczywiście układ trawienny, poszedł "na łatwiznę" i nastawił się na korzystanie z gotowego białka zwierzęcego, zatracając umiejętność syntezy niektórych aminokwasów, zwłaszcza tych zawierających siarkę (białka zbudowane są z aminokwasów). Dlatego nigdy nie zrobimy z kota wegetarianina, co przy pewnym nakładzie pracy kulinarnej jest możliwe w przypadku psa.

Odpowiednia dieta musi zapewnić dobre psychiczne samopoczucie kota, co osiągnięte może być poprzez unikanie monotonii i zapewnienie różnorodności pożywienia. Takie podejście zmniejsza prawdopodobieństwo wychowania wybrednego kota (nie jest, niestety, niezawodne, gdyż koty, podobnie jak ludzie, nie są łatwe do zaprogramowania, i niektóre po prostu nic sobie nie robią z dobrych rad). Dobrze zbilansowana dieta to taka, która zawiera wszystkie najważniejsze składniki, tzn. białko, tłuszcze, węglowodany, minerały i witaminy, w racjach zapewniających prawidłowy rozwój i wzrost.

Suche karmy renomowanych firm specjalizujących się od lat w żywieniu kotów, są pełnowartościowym, zbilansowanym pokarmem, który przy okazji jest bardzo wygodny w użyciu. Chciałabym tu jednak przestrzec przed tanimi, supermarketowymi karmami, w których jest znikoma zawartość mięsa, substancji podstawowej w żywieniu kotów. Wygodnymi karmami są pokarmy w puszkach, ale tutaj trzeba być ostrożnym, gdyż niekiedy koty, szcególnie kocięta, dostają po nich rozwolnienia. Tzw. miękkie karmy mają inną poważną wadę: koty nie ćwiczą mięśni szczęk i nie czyszczą w naturalny sposób zębów, co może doprowadzać do odkładania się kamienia nazębnego, a w konsekwencji brzydkiego zapachu z pyszczka. Nie znaczy to oczywiście, że nie należy ich stosować, ale na pewno nie należy ograniczać podawania mięsa do tego z puszek.

Aby urozmaicić kocią dietę, dobrze jest wprowadzać do ich diety świeże jedzenie, takie jak surowe lub gotowane mięso. Mięso kurze należy jednak gotować, aby ustrzec naszego pupila przed zarażeniem salmonellą, inne gatunki mięsa powinno się najpierw przemrozić. Nie należy w żadnym wypadku podawać kotu surowej ryby, gdyż może to okazać się fatalne w skutkach.

Nie wolno również karmić kota psią karmą, gdyż kot ma zupełnie inne zapotrzebowanie na tłuszcz i białko niż pies. Dorosły kot potrzebuje mniej więcej pięć razy tyle białka co dorosły pies. Pokarm kota musi także zawierać aminokwas zwany tauryną, zbędny w żywieniu psów. Koty mają większe zapotrzebowanie na inne składniki pokarmowe, m.in, witaminę B. Jednym słowem, nie podawaj kotu karmy dla psów, poniważ psia dieta nie jest dla niego pełnowartościowa.

Mleko jako pożywienie również wymaga pewnego sprostowania. Nie należy go podawać gdy nasz kot wyrośnie już ze swoich "kocięcych" lat. Podawanie mleka dorosłemu kotu może wywołać biegunkę i inne problemy trawienne, ponieważ dorosłe koty nie trawią zawartej w mleku laktozy. Oczywiście można pozwolić sobie od czasu do czasu na niewielką ilość, która posłużyć może jako nagroda lub smakołyk, ale trzeba pamiętać o umiarze.

Nie należy podawać kotu słodyczy, nie mają one dla niego żadnych wartości odżywczych a spowodują tycie i choroby trawienne.

Koty, chociaż mają węch słabszy niż psy, w porównaniu z człowiekiem są mistrzami węchu. Dysponują bardzo użyteczną dla człowieka umiejętnością, ich nos jest szczególnie wrażliwy na zapachy zawierające związki azotu, które wydzielane są przez zepsute lub nieświeże pożywienie. Jeżeli kot wąchając szynkę odwraca się i „za- grzebuje" łapką, my też lepiej jej nie jedzmy.

Koci język jest szorstki jak szczoteczka dzięki rogowym brodawkom służącym mu nie w celu rozkoszowania się smakiem (nie zawierają kubków smakowych), ale właśnie jako szczotka do czyszczenia futerka.

Kot wolno żyjący jest łowcą polującym na drobną zwierzynę (gryzonie, ptaki, jaszczurki), które zjada w całości po uprzednim dokładnym przeżuciu. Pamiętać o tym powinien każdy, kto chce ustrzec kota przed chorobami dziąseł i zębów. Domowe koty stanowczo za mało lub wcale nie muszą gryźć pożywienia. Dostają albo pokarmy z puszki, których zawartość jest tak miękka, że można ją łykać, albo suchą karmę, którą wystarczy nagryźć, aby pękła, i połknąć. Żeby umożliwiać kotu używanie zębów zgodnie z ich przeznaczeniem, można podawać mu mięso krojone w paski na tyle długie, aby nie można było ich połknąć (połknięcie spowoduje odruch wymiotny). Kot szybko zorientuje się, że aby zjeść mięsną „wstążkę", trzeba ją najpierw pogryźć. Ja tak kroję mięso, i to nawet kilkutygodniowym kociakom - doskonale radzą sobie z jego obróbką.

Podsumujmy więc, jakie mięso możemy kotu podawać?

indycze: pierś bądź inne elementy, mięso indycze to jedno z najzdrowszych, i to bynajmniej nie tylko dla kotów :)

wołowe: bardzo lubiane, szczególnie to z młodego wołu, czyli cielęcina - najczęściej mniam mniam (chociaż u mnie zdecydowanie wygrywa indyk)

kurczak: też mile widziany, moje koty najchętniej jedzą pierś.

ryba: nie za często, i absolutnie nie surowa, nie należy też podawać ryby wędzonej.

królik: jak najbardziej, ale pierwszeństwo dajmy sobie :)

podroby: tak,ale nie za często, ponieważ zawierają bardzo dużo witamin A i D, których nadmiaru kot nie będzie umiał usunąć, a to może wywołać choroby

Nie podajemy wieprzowiny, ponieważ może ona zawierać wirus Aujeszky'ego, wywołujacy tzw. Wściekliznę rzekomą, inaczej chorobę Aujeszky'ego. Jest to choroba śmiertelna dla kota, a wirus jest bardzo odporny na działanie czynników zewnętrznych. Od razu uspokajam - dla ludzi ta choroba jest niegroźna. Dla kotów, powtarzam, jest śmiertelna...

Pamiętajmy też, że kot do pierwszego roku życia rośnie bardzo intensywnie, powinien więc mieć stały dostęp do suchej karmy, i bezwzględnie pamiętać należy o stałym dostępie do świeżej wody. Wystarczy namoczyć suchy pokarm, żeby zobaczyć, jak pęcznieje - to samo dzieje się w żoładku kota. Jeśli nie będzie miał dostępu do wody, zostanie ona "wyciągnięta" z tkanek naszego zwierzaka, czyli krótko mówiąc, bardzo szybko grozi mu odwodnienie, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Po okresie intensywnego wzrostu musimy juz być czujni, aby kota nie utuczyć. Radzę tu stałą kontrole, ponieważ odchudzenie kota nie jest prosta sprawą. Psu możemy po prostu nawet dosć rygorystycznie ograniczyć jedzenie. Kota nie wolno głodzić, ponieważ zacznie on spalać własny tłuszcz bez udziału węglowodanów, co prowadzi do powstawania w organizmie toksycznych substancji, które mogą doprowadzić do śpiączki ketonowej lub śmierci. Najlepiej więc uzbroić się w odporność na pomiaukiwania, nie przekarmiać, i zapewnić kotu odpowiednią ilość ruchu. Jeśli to z jakiegoś powodu się nie uda i kot cierpi na otyłość, pomocne są specjalne karmy, dostępne wyłącznie w lecznicach weterynaryjnych. Nie należy jednak podejmować żadnych kroków bez konsultacji z weterynarzem.

W razie jakichkolwiek wątpliwości co do żywienia naszego pupila, najlepiej poradzić się weterynarza i stosować się do jego zaleceń. Pozwoli nam to cieszyć się zdrowym, pełnym energii kotem przez wiele lat.

Opracowanie: Dorota Szadurska

Bibliografia: Claire Horton Bussey, David Godfrey "Cat Owner's Survival Manual"
                    F. M. Rowley "British Shorthair Cat"
                    Dorota Sumińska "Szczęśliwy kot"

Gorąco polecam artykuł na temat karm, nie tylko kocich, który ukazał się w "Przekroju", nr 48/2005, napisany przez p. Piotra Stanisławskiego.

Panu Stanisławskiemu bardzo dziękuję za zgodę na publikację.




Do góry                                           Powrót do strony głównej

Projekt strony i prowadzenie: Dorota Szadurska                  Mapa strony                   Koty rasowe - Stowarzyszenie Cat Club Wrocław